Чарнобыльская бяда. Аповед ад першай асобы.

Пра тое, як ішла ліквідацыя наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС, піша непасрэдны ўдзельнік тых падзеяў, член Саюза пісьменнікаў Расіі, прэзідэнт "Маскоўскага клуба беларусаў" Алег Кандыба.

Прайшло 30 гадоў з таго дня, калі ў ноч з 25-га на 26-е красавіка 1986 года на атамнай электрастанцыі каля невялікага ўкраінскага горада Прыпяць адбылася самая буйная радыяцыйная тэхнагенная катастрофа ў гісторыі чалавецтва. І ўся Еўропа крыла матам наш савецкі, мірны атам.

Сёння вельмі шмат размоў пра містычныя супадзенні, пра наканаванне лёсу. Страшная падзея 1986 года прымушае задумацца і паверыць у неверагоднае. Прадказанне Бібліі аб чарнобыльскай катастрофе: "10. Трэці анёл затрубіў і ўпала з неба вялікая зорка, палаючы, нібы светач, і ўпала на траціну рэк і крыніцы водаў ". "11. Імя гэтай зорцы "Палын” і траціна ўсіх водаў зрабілася палыном, і многія людзі памерлі ад водаў, таму што яны прагорклі ". Адкрыцці Іаана 8:10, 08:11. Новы запавет.

Катастрофа на Чарнобыльскай АЭС была прадказаная шмат стагоддзяў таму. У адкрыцці Іаана гаворыцца пра зорку па імені "Палын". Адна з разнавіднасцяў палыну называецца быльнёг, па-руску - чернобыльник. Ужо вельмі блізкае супадзенне, а можа і не супадзенне, рэальнасць.

Бяда прыйшла страшная. Дружны шматнацыянальны савецкі народ і, на той час, вялікая наша Дзяржава выступілі на ліквідацыю наступстваў аварыі.

Будучы ваенным і камуністам, патрыётам сваёй краіны, па распараджэнні кіраўніцтва часткі я прыбыў у Чарнобыль.

Сям'я праводзіла са слязамі, ехаў з вялікім хваляваннем, бо экстрэмальную сітуацыю знаходжання ў зоне падвышанай радыяцыі і радыеактыўнага заражэння мясцовасці па сваім псіхічным ўздзеяння на чалавека можна параўнаць з актыўнымі баявымі дзеяннямі. Праўда, радыяцыя вораг каварны і нябачны. Цягніком даехаў да Днепрапятроўска, затым у Днепрадзяржынск, Цецярэў, спадарожным транспартам да Чарнобыля. Усюды на шляху мне сустракаліся ўстрывожаныя і сумныя твары людзей. Па дарозе на Чарнобыль мая трывога расла пры выглядзе закінутых пасёлкаў, піянерскіх лагераў і плакаты "На абочыну не ўязджаць", "У лес не ўязджаць!", "Небяспечна! Радыяцыя! ".

Вельмі шакаваў адзін эпізод, які назіраў за некалькі метраў ад ўезду ў 30-ці кіламетровую зону. Ва ўкраінскім, практычна пустым сяле, каля зацягнутага поліэтыленам калодзежа з заражанай радыяцыяй вадой, на абочыне, сярод радыёактыўнага пылу, у пясочку з лапатачкай у руцэ важдаўся сімпатычны белабрысы хлопчык гадоў 5-6, прыкладна такога ж узросту, як мая дачушка. А ў прамой бачнасці ад гэтага хлопчыка на КПП 30-і кіламетровай зоны стаялі дарослыя дзядзькі ў спец вопратцы, процівагазах. Я нават заплакаў ад безвыходнасці і гэтай карціны. 87 сутак у радыеактыўным пекле.  

Па прыбыцці ў частку, якая размяшчалася ў школе-інтэрнаце г.Чарнобыля, далажыў камандзіру. Размясцілі мяне ў штабе, у былым класе хіміі. Пастрыгся практычна нагала, памыўся, пераапрануўся.

На фоне Саркафага I блока ЧАЭС (Алег Кандыба ў белай форме)

Так у жыцці атрымліваецца, што чалавек і да страху прывыкае. Гэта адбылося і з маімі суседзямі па пакоі, яны раней за мяне прыехалі і сталі губляць пільнасць да радыяцыі. Я запрасіў дазіметрыстаў у пакой, прыборы паказалі велізарную дозу радыяцыі ў пасцельных прыналежнасцях, а сетка на акне "фанілі" па-вар'яцку. Падагналі самазвал, усе выкінулі. Не зважаючы на ​​свае званні, падкасалі рукавы, усё адмылі, прывялі ў парадак. Гэтую ж працу прарабілі ў службовым кабінеце. Пачаліся трывожныя працоўныя будні. Першы працоўны дзень на станцыі прайшоў як у кашмарным сне, я нібы стаў удзельнікам здымак страшнага фантастычнага фільма. Побач са станцыяй спалены радыяцыяй "рыжы лес", вёскі адселеныя. Здзічэлыя без людзей і кінутыя хатнія жывёлы, птушкі, якія прывыклі жыць побач з чалавекам, у здзіўленні, як бы перажываючы і плачучы па-свойму, з папрокам і надзеяй глядзелі на нас. Увесь горад Прыпяць, які знаходзіцца ў 3-х км ад ЧАЭС, абнесены калючым дротам, мёртвы, у прамым сэнсе слова. Многія краіны свету працягнулі руку дапамогі, былі пастаўленыя вышынныя краны Домагі, японскія робаты (праўда.ю яны адразу выйшлі са строю), а вось наш робат "Вовочка" быў безадмоўным. Акрамя саркафага - вялізнага жалезабетоннага збудавання, які закрыў асноўную крыніцу радыяцыі (рэактарную залу) велізарная праца была праведзена па замене даху II, III, IV блокаў, будынка СВЦА і іншых збудаванняў. На некаторых аб'ектах з-за падвышанай радыяцыі працоўны дзень вымяраўся ў хвілінах, затым у сан. прапускнік адмывацца, пераапранацца. Асабліва доўга даводзілася адмываць валасы, мыеш, мыеш, а яны ўсё "звіняць" пры паднясенні прыбора дазіметрыста.

Цярплива ставіліся да ўсіх цяжкасцяў: піць, мыцца і чысціць зубы вадой з-пад крана нельга, для гэтага выкарыстоўвалі мінералку; усюды перасоўваліся з "пялёсткамі" - маскамі на твары ЛП - 200. Праўда, многія ліквідатары, праз тыдзень знаходжання ў 30-ці кіламетровай зоне не заўсёды своечасова прымалі душ, пераапраналіся; палілі, нягледзячы на ​​вялікія штрафы. Здароўя і даўгалецця ім гэта не дадало.

Асабліва трэба адзначыць высокую арганізацыю ўсіх работ, патрыятычнасьць, адказнасць удзельнікаў ліквідацыі наступстваў аварыі на ЧАЭС. Пастаўленая задача на той момант была выкананая. На тое, каб у нашы ваколіцы вярнулася жыццё, спатрэбяцца стагоддзі, а на поўны распад усіх радыеактыўных рэчываў - тысячы гадоў. ЧАЭС 1986 года - гэта бяда, якая разбурыла лёсы, жыццё, здароўе.

Пацярпелі мільёны чалавек, больш за пяць тысяч населеных пунктаў на тэрыторыі Беларусі, Расіі і Украіны. На тэрыторыі 17 еўрапейскіх краін выпалі радыеактыўныя ападкі. Большасць радыеактыўных ападкаў асела на зямлю Беларусі і 23% тэрыторыі гэтай рэспублікі, на якой пражывала каля 25% насельніцтва, з гарадамі, вёскамі, прамысловасцю, гаспадаркамі, прыроднымі багаццямі, атрымала радыеактыўнае заражэнне. У Расіі заражэнню радыяцыі падверглася тэрыторыя 1,5%, а ва Украіне - 7%.

Захворванне на рак шчытападобнай залозы сярод дзяцей узрасло амаль у 40 разоў, сярод дарослых - у 2,5-7 разоў. Аварыя мела таксама складаны сацыяльна-псіхалагічны эфект: з-за перасялення і пагаршэння здароўя многія пацярпелыя былі вымушаныя памяняць звыклы лад жыцця і змяніць працу. Адаптацыя да новых умоў жыцця праходзіла для іх хваравіта. Тады, спалохаўшыся, чалавецтва нейкі час хвалявалася і недаверліва адносілася да АЭС. Час прытупіў пільнасць, МАГАТЭ ператварылася ў звычайную пратакольную арганізацыю. Дробныя «непаразуменні» на АЭС заставаліся без асаблівай увагі. Мір і дабрабыт вельмі далікатныя. У пачатку сакавіка 2011 года чалавецтва скаланулася. Стыхія ў Японіі забрала тысячы жыццяў і прывяла да аварыі на АЭС Фукусіма. Абстаноўка сёння страшнейшая за Чарнобыльскую. Пры павярхоўнай ацэнцы сітуацыі зразумела, што нават у дысцыплінаванай Японіі спрацаваў безадказны варыянт праектавання і будаўніцтва атамнага монстра - "на авось".

Схіляем галовы перад мужнасцю народа Японіі, які захаваў чалавечнасць у нечалавечых умовах.

Молім Бога аб тым, каб паспяхова і як мага хутчэй скончылася сітуацыя на АЭС у Фукусіма. Услед за простай, душэўнай чалавечай спагадай да трагедыі на АЭС у Японіі, павінны прыйсці найстражэйшыя патрабаванні да бяспекі пры будаўніцтве АЭС.

Прагнасць, карупцыя, бяздушнасць і безадказнасць могуць ператварыць Зямлю ў "могільнік".

Дай Бог, каб радыёактыўная бяда не паўтарылася. Алег Кандыба - старшыня грамадскага Савета Бутырскага раёна Масквы, удзельнік ліквідацыі наступстваў аварыі на ЧАЭС, ветэран ФСБ, член Саюза пісьменнікаў Расіі, прэзідэнт "Маскоўскага клуба беларусаў", галоўны рэдактар ​​газеты "Сябры", старшыня Савета РГА "Добрыя суседзі".


Текст сообщения*
Загрузить файл или картинкуПеретащить с помощью Drag'n'drop
Перетащите файлы
Ничего не найдено
Отправить Отменить
Защита от автоматических сообщений
Загрузить изображение