Ці магчымая рэпатрыяцыя ў Беларусь?

Беларусы замежжа пра ўмовы вяртання на бацькаўшчыну

Беларускі ўрад паведаміў, што распрацоўвае праграму рэпатрыяцыі беларусаў, якія жывуць і працуюць за мяжой. Беларусы з розных еўрапейскіх краінаў называюць умовы, патрэбныя для іх магчымага вяртання.

Першы намеснік кіраўніка Дэпартамента грамадзянства і міграцыі Міністэрства ўнутраных спраў Аляксей Бягун паведаміў, што праграма патрэбная, каб прывабіць у Беларусь прафесіяналаў, і што рэпатрыянты будуць мець сацыяльныя і эканамічныя выгады.

Беларусы замежжа часта кажуць, што сумуюць па Беларусі. Яны гавораць пра сучасны глабальны свет і пра тое, што эмігрантамі сябе не лічаць, аднак жа... Словам, жыць у Беларусі хацелі б многія з іх, хаця не ўсе і могуць сабе дазволіць гэта цяпер.

Свабода – адна з умоваў вяртання

Язэп Паўловіч з Нямеччыны сказаў , што для яго гэтая інфармацыя – навіна, нічога пра гэта ён не чуў, але што ён як кіраўнік мясцовай суполкі Згуртавання беларусаў свету “Бацькаўшчына” мае кантакты з многімі замежнымі беларусамі і перакананы, што сярод іх знойдуцца такія, хто хацелі б вярнуцца на бацькаўшчыну. Язэп Паўловіч распавядае ці хацеў бы ён асабіста вярнуцца на радзіму: “Так! Толькі першая ўмова вяртання – каб на радзіме ступень свабоды хаця трошкі супадала б з той свабодай, што існуе тут. Гэта важна таму, што так толькі ў таго, хто вяртаецца, будзе магчымасць рэалізавацца ізноў на сваёй радзіме. Вяртанне на радзіму праз пяць ці болей гадоў – гэта як бы другая эміграцыя па сутнасці...”

Каб не адабралі тое, што прывязуць з сабой

Які, на думку беларусаў-замежнікаў, павінен быць пакет сацыяльных і эканамічных прапановаў , каб яны згадзіліся вярнуцца?

Язэп Паўловіч з Нямеччыны: “Пакет сацыяльных і эканамічных прапановаў для рэпатрыянтаў? Ведаеце, трэба, каб было гарантавана тым, хто вяртаецца, што ў іх не забяруць тое, з чым яны прыедуць і не будуць забіраць тое, што яны заробяць у далейшым. Калі ўжо гаварыць пра вяртанне, трэба разглядаць гэта ў гістарычнай перспектыве. Імкнуцца, каб вярнуліся нашчадкі тых беларусаў, якія з'ехалі раней. Эталонам было б тое, каб маглі пры жаданні вярнуцца нашчадкі Радзівілаў, Скірмунтаў... Калі такія беларусы змогуць пры жаданні вярнуцца, тады у нас ў Беларусі наогул не будзе праблемаў”.

Ён нагадаў, што вяртанне эмігрантаў і патомкаў эмігрантаў на радзіму – гэта прыкмета таго, што краіна паспяхова развіваецца і мае спрыяльныя ўмовы для самарэалізацыі актыўных, здольных, энергічных людзей.

Язэп Паўловіч выказаўся і пра абарону рэпатрыянтаў ад крыміналу: “Гэта істотна, таму што тыя беларусы за мяжой, якія мелі там сталую працу, зарабілі грошы, і немалыя. Калі яны вернуцца, іх трэба ад крыміналу абараняць нават. Так што тут шмат праблемаў можа ўзнікнуць многа праблемаў можа узнікнуць”.

Беларуская мова “вяртанцаў”

Язэп Паўловіч адзначыў і іншую праблему, злучаную з рэпатрыяцыяй, – вяртанне беларускамоўных рэпатрыянтаў: “У нашай сітуацыі на радзіме, дай Бог, каб прыйшла каманда міліцыі іх не чапаць за тое, што яны будуць па-беларуску размаўляць. Ці можа краіна прыняць такіх беларусаў, якія вернуцца багатыя, з досведам асабістай свабоды, размаўляюць на роднай мове альбо на іншай, але не па-руску? Можна стварыць умовы, каб такія людзі з'явіліся? Нерэальна. Але пакуль гэтага не будзе, праграма (рэпатрыяцыі) проста працаваць не будзе. Нават калі гэта і сур'ёзна, але я маю засцярогу што гэта такая піяр-акцыя альбо нешта накшталт таго”.

Дэталі праграмы па вяртанню беларусаў замежжа афіцыйная Беларусь пакуль не паведамляе.

Паводле Радыё “Свабода”